Biến tần

Cách chọn biến tần theo công suất, dòng điện và kiểu tải

Đăng vào bởi The Anh Do
Biến tần Danfoss FC302 FC301 VLT AutomationDrive
16
Oct

Cách chọn biến tần đúng gồm 3 bước cốt lõi: chọn theo dòng điện định mức của động cơ (không chỉ theo kW), xác định kiểu tải (tải nhẹ như bơm, quạt hay tải nặng như băng tải, máy nghiền) để chọn chế độ quá tải phù hợp, và kiểm tra điện áp nguồn, môi trường lắp đặt, phanh hãm và truyền thông. Bài viết hướng dẫn từng bước kèm bảng kiểm tra để anh chị kỹ thuật chọn biến tần nhanh và tránh lỗi quá dòng khi chạy thực tế.

Cách chọn biến tần - biến tần Danfoss VLT AutomationDrive
Biến tần Danfoss VLT AutomationDrive FC 301/302 cho tải nặng

Bước 1: Đọc thông số trên nhãn động cơ

Trước khi chọn biến tần, ghi lại từ nhãn (nameplate) động cơ: công suất (kW hoặc HP), điện áp và kiểu đấu (Y/Δ), dòng định mức (A), tần số, tốc độ định mức và hệ số công suất. Nếu chưa quen đọc nhãn, xem thêm bài motor 3 phase là gì và cách chọn.

Bước 2: Chọn theo dòng điện, không chỉ theo kW

Cùng một công suất, động cơ nhiều cực (6, 8 cực), động cơ cũ hoặc động cơ hiệu suất thấp thường có dòng định mức cao hơn động cơ 4 cực tiêu chuẩn. Biến tần được thiết kế theo dòng ra liên tục, nên quy tắc là:

Dòng ra định mức của biến tần ≥ dòng định mức động cơ (ở chế độ tải tương ứng).

Nếu một biến tần chạy nhiều động cơ song song, dòng biến tần phải lớn hơn tổng dòng các động cơ và mỗi động cơ cần rơ-le nhiệt riêng.

Bước 3: Xác định kiểu tải và chế độ quá tải

Kiểu tảiVí dụChế độ thường chọn
Tải mô-men biến đổi (tải nhẹ)Bơm ly tâm, quạtNormal duty – khả năng quá tải thấp hơn, cho phép chọn biến tần cỡ nhỏ hơn
Tải mô-men không đổi (tải nặng)Băng tải, máy trộn, máy nén piston, máy épHeavy duty – quá tải cao hơn khi khởi động
Tải quán tính lớn, khởi động nặngMáy nghiền, ly tâm, quạt lớnHeavy duty, có thể tăng 1 cỡ, cân nhắc điện trở hãm
Tải nâng hạ, tải kéo ngượcTời, cẩu, thang máyBiến tần có điều khiển vector, hãm và chức năng điều khiển phanh

Mức quá tải cụ thể (ví dụ phần trăm dòng trong 60 giây) khác nhau theo hãng và dòng; luôn đối chiếu với catalog của biến tần định chọn.

Bước 4: Điện áp nguồn và số pha

  • Nguồn 3 pha 380–480 V là phổ biến trong nhà xưởng Việt Nam.
  • Nguồn 1 pha 220 V chỉ có ở công suất nhỏ; biến tần 1 pha vào 3 pha ra giúp chạy động cơ 3 pha 220 V (đấu tam giác) từ điện 1 pha.
  • Lưới 525–690 V dùng cho tải lớn trong mỏ, xi măng, hàng hải – cần dòng biến tần tương ứng.

Bước 5: Môi trường lắp đặt

  • Cấp bảo vệ IP: IP20 lắp trong tủ điện; IP54/IP55 lắp ngoài tủ, nơi nhiều bụi, ẩm.
  • Nhiệt độ: trên mức danh định, biến tần phải giảm tải (derating); tủ điện cần quạt hoặc điều hòa tủ.
  • Độ cao: trên 1000 m thường phải giảm tải.
  • Bụi dẫn điện, hóa chất: ưu tiên dòng có bo mạch phủ lớp bảo vệ.

Bước 6: Hãm, lọc và truyền thông

  • Điện trở xả (braking resistor): cần khi dừng nhanh tải quán tính lớn hoặc tải nâng hạ, tránh lỗi quá áp DC.
  • Cuộn kháng, lọc EMC: giảm sóng hài và nhiễu; quan trọng khi cáp động cơ dài hoặc nhiều biến tần trong một nhà máy.
  • Truyền thông: Modbus RTU, PROFINET, EtherNet/IP… theo PLC hiện có. Tìm hiểu thêm về PLC là gì.
  • Điều khiển: V/f đủ cho bơm, quạt; điều khiển vector cho tải cần mô-men lớn ở tốc độ thấp.

Gợi ý dòng biến tần theo ứng dụng

Chọn biến tần VACON 100 INDUSTRIAL cho tải công nghiệp
VACON 100 INDUSTRIAL: 0,55–800 kW

Bảng kiểm tra trước khi đặt mua biến tần

  1. Dòng định mức động cơ (A) và điện áp.
  2. Kiểu tải: bơm/quạt hay tải nặng; có khởi động có tải không.
  3. Thời gian tăng/giảm tốc yêu cầu; có cần dừng nhanh không.
  4. Chiều dài cáp từ biến tần tới động cơ.
  5. Vị trí lắp: trong tủ hay ngoài hiện trường; nhiệt độ, bụi, ẩm.
  6. Chuẩn truyền thông, số ngõ vào/ra cần dùng.

Câu hỏi thường gặp

Động cơ 7,5 kW thì chọn biến tần 7,5 kW được không?

Được nếu dòng ra biến tần ở chế độ tải tương ứng lớn hơn dòng định mức động cơ. Với tải nặng, khởi động có tải hoặc động cơ nhiều cực, thường phải chọn lớn hơn một cỡ.

Có cần chọn biến tần lớn hơn để “dư cho chắc” không?

Dư quá nhiều làm tăng chi phí và giảm độ chính xác bảo vệ động cơ. Chọn theo dòng và kiểu tải là đủ, chỉ tăng cỡ khi có lý do (khởi động nặng, nhiệt độ cao, độ cao lớn).

Biến tần có thay được khởi động sao – tam giác không?

Có. Biến tần khởi động mềm hơn, kèm điều chỉnh tốc độ; khi đó động cơ đấu theo điện áp ra của biến tần, không dùng mạch sao – tam giác nữa.

Có cần thêm aptomat, contactor trước biến tần không?

Cần aptomat hoặc cầu chì bảo vệ đầu vào theo khuyến cáo của hãng. Không nên đóng cắt contactor giữa biến tần và động cơ khi biến tần đang chạy.

Nhờ FEYANA chọn biến tần

Gửi ảnh nhãn động cơ và mô tả tải, FEYANA sẽ đề xuất mã biến tần phù hợp. Xem thêm danh mục biến tần, biến tần Danfoss hoặc gọi Hotline/Zalo 0988 641 591 – sales.00@feyana.com.

The Anh Do